Valsspelen in middeleeuwen | Cheat-dobbelsteen gevonden | Gokgids.nl

Valsspelen in de middeleeuwen

Cheaten ofwel valsspelen is van alle tijden. Zo ontdekten archeologen onlangs in Noorwegen een bijzondere middeleeuwse dobbelsteen, waarschijnlijk speciaal gemaakt om te kunnen bedriegen. De kubus heeft geen zijde met één stip en ook geen kant met twee stippen. Daarentegen zijn er wel twee vieren en twee vijven.

Valsspelen in herbergen en pubs

De dobbelsteen werd gevonden tijdens opgravingen in het stadje Bergen. Deze streek was zes eeuwen geleden een relatief dichtbevolkt gebied met herbergen en pubs. Je kunt je voorstellen dat hier aan gezellige stamtafels volop spelletjes werden gedaan en werd gegokt voor geld. Maar blijkbaar ging het er niet altijd even eerlijk aan toe; valsspelen was aan de orde van de dag.

Verbod op gokken

Het is bekend dat gokken in de middeleeuwen populair was. De spanning die het werpen van een dobbelsteen opriep, had iets magisch. Vooral als er wat op het spel stond! Veelvuldig waren er dan ook problemen rond het dobbelen en in het jaar 1276 werd gokken zelfs helemaal verboden in Bergen. Een vertegenwoordiger van de koning die mensen op heterdaad betrapte, kon al het geld op tafel in beslag nemen en bovendien een boete innen.

Kansen eerlijk verdelen

Feitelijk is een dobbelsteen een heel geschikt attribuut om eerlijk kansen te verdelen over deelnemers aan een spel. Maar het onlangs gevonden exemplaar werd hoogstwaarschijnlijk ingezet op momenten dat het geluk wel wat hulp kon gebruiken. Een andere lezing is dat de dobbelsteen werd gebruikt in een spel waar de 1 en 2 geen rol speelden. Dit is echter minder aannemelijk, volgens archeologen van het Norwegian Institute for Cultural Heritage Research. Het voorwerp werd aangetroffen in een gebied waar eerder al ruim dertig middeleeuwse dobbelstenen werden gevonden. Echter geen enkele met zulke afwijkende stippen.

Meer valse dobbelstenen

Toch waren er meer valse dobbelstenen in omloop in de middeleeuwen. Sommige exemplaren waren aan één zijde gevuld met lood om de rolbaan te beïnvloeden en bijvoorbeeld veelvuldig een zes te gooien.

Gissen naar geschiedenis

Deskundigen schatten dat deze cheat-dobbelsteen uit de vijftiende eeuw komt. Het voorwerp werd gevonden in een straat met diverse houten pubs en herbergen. Natuurlijk kunnen we alleen maar gissen naar de manier waarop het ooit op de vindplaats belandde. Wellicht werd de valsspeler betrapt en gooide hij de dobbelsteen maar snel weg. Of ontdekte iemand dat hij werd bedrogen, pakte de kubus op, keek nog eens goed en gooide hem daarna woedend richting valsspeler. Moest deze zijn daden vervolgens bekopen met klappen? We kunnen er alleen maar over fantaseren, nu de dobbelsteen zeshonderd jaar later weer door mensenhanden is beroerd.

Gokgids.nl
Gokgids.nl staat voor fairplay; valsspelen is uit den boze en wij willen alleen in zee gaan met bonafide partijen binnen de wereld van het online gokken.

Foto’s: Angela Weigand/UiB

Online spelen?

Turbo Promo